Od stycznia do maja systematycznie rósł cały rynek kredytów hipotecznych, co było podyktowane przede wszystkim niewielką aktywnością inwestorów z przełomu roku oraz rosnącą obecnie. Jednak najszybciej na rynku rośnie liczba kredytów udzielanych w ramach programu „Rodzina na swoim”. O ile np. liczba transakcji przeprowadzonych przez klientów Open Finance w największych miastach Polski wzrosła między styczniem i majem ponad dwukrotnie, to liczba kredytów „Rodzina na swoim” wzrosła na całym rynku przeszło czterokrotnie. A przecież liczba transakcji w Open Finance nie jest miarodajna dla całego rynku (który najprawdopodobniej – brak danych porównawczych – rozwijał się w tym czasie wolniej). W konsekwencji udział programu w rynku hipotecznym wzrósł – jak szacujemy – z mniej niż 5 proc. w styczniu do ponad 20 proc. w maju.

 

miesiąc	liczba kredytów	zmiana w proc. (m/m)	wartość kredytów	zmiana w proc. (m/m)
styczeń	669	-	99 mln PLN	-
luty	1319	+97,2 proc.	200 mln PLN	+102 proc.
marzec	2203	+67 proc.	361 mln PLN	+80,5 proc.
kwiecień	2288	+3,9 proc.	396 mln PLN	+9,7 proc.
maj	2858	+24,9 proc.	511 mln PLN	+29 proc.

 

Dynamika liczby kredytów udzielonych w ramach programu „Rodzina na swoim” w 2009 r.

Źródło: BGK (za BGŻ), obliczenia własne Open Finance

 

 

Około 20-proc. udział programu w rynku kredytów hipotecznych przekłada się również na jego znaczący udział w transakcjach na rynku nieruchomości, które nadal w dominującym stopniu finansowane są kredytami hipotecznymi. Niestety nie ma w Polsce danych pokazujących liczbę transakcji choćby w przybliżeniu. Możemy natomiast powiedzieć, że przez pierwsze cztery miesiące roku 70 proc. transakcji finansowanych w ramach programu „Rodzina na swoim” przeprowadzono poza miastami wojewódzkimi. Ze względu na znaczące rozproszenie tych transakcji trudno przesądzać o ich wpływie na kształtowanie się cen nieruchomości w Polsce (poza miastami wojewódzkimi). Wpływ programu na ceny w największych miastach Polski jest trudny do zmierzenia i różny w różnych miastach. Dla przykładu 402 mieszkania sprzedane w ramach programu „Rodzina na swoim” w Warszawie może nie mieć tak dużego znaczenia dla średnich cen jak 169 mieszkań sprzedanych w tym czasie w Łodzi z wykorzystaniem wsparcia skarbu państwa w zaciągnięciu kredytu. Program może mieć większy wpływ na ceny ofertowe – sprzedający mogą dostosować się do limitów obowiązujących w programie – niż na liczbę rzeczywiście przeprowadzanych transakcji, przynajmniej w obecnym stanie rynku (przewagi podaży).

 

województwo	liczba kredytów „RnS” (I-IV 2009)	miasto	liczba kredytów „RnS” (I-IV 2009)	udział miast wojewódzkich
podlaskie	95	Białystok	79	45,4 proc.
kujawsko-pomorskie	244	Bydgoszcz	134	35,4 proc.
pomorskie	317	Gdańsk	188	37,2 proc.
lubuskie	148	Gorzów Wlkp.	39	20,8 proc.
śląskie	669	Katowice	32	4,6 proc.
świętokrzyskie	120	Kielce	61	33,7 proc.
małopolskie	264	Kraków	150	36,2 proc.
lubelskie	290	Lublin	80	21,6 proc.
łódzkie	235	Łódź	169	41,8 proc.
warmińsko-mazurskie	234	Olsztyn	86	26,9 proc.
opolskie	111	Opole	53	32,3 proc.
wielkopolskie	432	Poznań	130	23,1 proc.
podkarpackie	280	Rzeszów	68	19,5 proc.
zachodniopomorskie	260	Szczecin	80	23,5 proc.
mazowieckie	428	Warszawa	402	48,4 proc.
dolnośląskie	347	Wrocław	174	33,4 proc.

 

Rozkład funkcjonowania programu „Rodzina na swoim”

Źródło: BGK (za BGŻ), obliczenia własne Open Finance

 

 

Popularność programu zaczyna przerastać oczekiwania jego twórców. Dopóki był on marginesem rynku, jego rola w kształtowaniu popytu była niewiele znacząca, ale ten stan zaczyna się zmieniać. Nagłaśniane obecnie pomysły rozszerzenia beneficjentów programu o nowe grupy społeczne przy jednoczesnym zawężeniu jego adresatów do rynku pierwotnego (pojęcia adresat i beneficjent są więc w tym przypadku wymienne…) mogłoby skutkować wprowadzeniem czegoś w rodzaju… cen minimalnych dla nowych mieszkań, co z pewnością nie byłoby zdrowe dla rynku jako takiego.

 

Emil Szweda, analityk Open Finance