Do tej pory ramy ustawowe dla kredytów hipotecznych były określone przez różne akty prawne, m.in. ustawę Prawo Bankowe, kodeks cywilny oraz różnego rodzaju rekomendacje wydawane przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Jakie, najważniejsze, kwestie ureguluje ta ustawa?

Koniec cross-sellingu. Ustawa uporządkuje kwestie tzw. dodatkowych produktów, które często musi wykupić klient, aby otrzymać określone warunki cenowe przy kredycie hipotecznym. Mowa jest zazwyczaj o takich produktach jak karta kredytowa, czy zakup ubezpieczenia z oferty banku (na życie lub ubezpieczenia nieruchomości). Jedynym produktem, jaki będzie mógł oferować bank przy kredycie hipotecznym będzie rachunek bankowy, który przede wszystkim będzie musiał być bezpłatny i służyć głównie do spłaty kredytu.

Brak opłat za wcześniejszą spłatę kredytu – to kolejny punkt poruszony w projekcie ustawy. Do tej pory nie było żadnych regulacji dotyczących wcześniejszej spłaty, stąd też praktyki banków w tym zakresie również były dowolne. W założeniach do ustawy maksymalną opłatą za wcześniejszą spłatę kredytu ma stanowić suma odsetek należnych bankowi za dany rok.

Łatwiej przy chwilowych trudnościach ze spłatą kredytu – ustawodawca zakłada więcej rozwiązań dla kredytobiorców, którzy chwilowo borykają się z problemami terminowej spłaty rat kredytu. W projekcie ustawy znalazły się zapisy, które nakładają na banki obowiązek restrukturyzacji spłaty zadłużenia poprzez np. wakacje kredytowe dłużnika lub wydłużenie okresu spłaty kredytu celem zmniejszenia miesięcznej raty.

Szybsza decyzja kredytowa – założenia ustawy stanowią, iż bank będzie miał maksymalnie 7 dni roboczych na odpowiedź wnioskodawcy, czy udzieli kredytu na wnioskowaną kwotę. A więc już w kilka dni otrzymamy informację, czy w danym banku uzyskamy całe finansowanie na wybraną nieruchomość. Umowę kredytową będziemy mogli podpisać jednak dopiero po kolejnych 14 dniach, gdyż ma to być czas, w którym dokładnie zapoznany się z przedstawionymi warunkami i przeanalizujemy skrupulatnie ofertę banku. Wyjątkiem będzie sytuacja, w której dobrowolnie podpiszemy oświadczenie, iż chcemy ten okres świadomie skrócić.

Koniec z drobnym druczkiem w reklamach kredytów – to kolejny ważny aspekt projektu ustawy. Bank reklamując kredyt musi podać informację precyzyjną, pod żadnym pozorem niewprowadzającą w błąd.  Wyliczenie wszystkich kosztów kredytu muszą się opierać na reprezentatywnym przykładzie, a RRSO (Roczna Rzeczywista Stopa Procentowa) musi być równie dobrze widoczna, jak informacje na temat podstawowego oprocentowania kredytu. Dotychczasowe praktyki w tym zakresie były zgoła odmienne: w reklamie umieszczany był przykład kosztów dla bardzo znikomych przypadków (np. wysokość oprocentowania kredytu hipotecznego przy założeniu wpłaty 70% środków własnych) zaś fakt posiadania nawet 55-calowego ekranu TV nie dawał gwarancji poprawnego odczytania wartości RRSO.

Regulacje w zakresie firm pośredniczących oraz firm udzielających pożyczek pod zastaw hipoteki – tych uczestników rynku kredytów hipotecznych również dotyczy projekt ustawy. Pośrednicy kredytowi będą mieli obowiązek uzyskania zezwolenia KNFu (Komisja Nadzoru Finansowego). Będą także wpisani do rejestru pośredników, co poprzedzić ma stosowny egzamin. A zatem zniknie ryzyko, że przy wyborze kredytu hipotecznego doradza nam osoba bez odpowiedniej wiedzy i doświadczenia zawodowego. Pośrednicy kredytowi będą ponadto zobowiązani do posiadania ubezpieczenia OC na wypadek „odpowiedzialności wynikłej z niedochowania należytej staranności zawodowej”.

Firmy pożyczkowe działające na tym rynku również trafią pod nadzór KNFu, a ponadto ich działalność będzie musiała przybrać formę spółki kapitałowej, (czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej) z minimalnym kapitałem zakładowym w wysokości 5 mln PLN.

 

Zatem wszystkie proponowane w projekcie ustawy zapisy mają charakter prokonsumencki, gdyż takie założenia miała dyrektywa UE, na podstawie, której tworzony jest ten akt prawny.

Obecnie możemy jedynie śledzić kolejne etapy prac legislacyjnych nad tą ustawą, gdyż na efekt końcowy przyjdzie nam jeszcze chwilę poczekać.

 

Marcin Hofman
Ekspert Finansowy
ul. Mielżyńskiego 14
61-725 Poznań
Kontakt z doradcą